در خانههای امروزی که آشپزخانه و نشیمن در یک پلان باز در کنار یکدیگر قرار میگیرند، در اختیار داشتن فضایی که همیشه مرتب و چشمنواز باشد مورد توجه خانمهای ایرانی قرار گرفته است. این موضوع باعث شده تا در طراحی خانههای مدرن، آشپزخانه کثیف جای داشته باشد؛ اما منظور از آشپزخانه کثیف چیست؟ اگر علاقهمندید که با این آشپزخانه و تفاوت آن با آشپزخانه تمیز آشنایی پیدا کنید، از شما دعوت میکنیم که در ادامه این مقاله با مجموعه بیک صنعت همراه باشید.
فهرست محتوا
- منظور از آشپزخانه کثیف چیست؟
- تفاوت آشپزخانه تمیز و کثیف چیست؟
- مزایای آشپزخانه کثیف (مطبخ)
- تجهیزات آشپزخانه کثیف (مطبخ)
- مهمترین نکات طراحی و جانمایی تجهیزات در آشپزخانه کثیف
- بیک صنعت؛ عرضهکننده انواع تجهیزات آشپزخانه صنعتی
منظور از آشپزخانه کثیف چیست؟
وقتی از آشپزخانه کثیف (مطبخ) صحبت میکنیم، منظور ما فضایی است که در پشت یا کنار آشپزخانه اصلی قرار گرفته و کارهای سنگین و بههمریختهتر مثل پختوپز پُر بو، سرخکردنیها، شستوشوی حجم زیاد ظروف و آمادهسازی مواد غذایی در آن انجام میشود. به طور معمول این فضا به گونهای طراحی شده که از دید مهمانان پنهان است و در عین حال دسترسی نزدیک به آشپزخانه اصلی دارد. در این فضا از متریالهای مقاوم و قابل شستوشو نظیر سنگ، استیل یا سرامیک استفاده میکنند تا نظافت مداوم آنها ساده باشد.
در مجموع، آشپزخانه کثیف مکمل آشپزخانه اصلی به حساب میآید؛ جایی که آلودگی، بو، بخار و شلوغیِ فرآیند آشپزی در آن متمرکز میشود تا آشپزخانهای که در دید مهمان است، همیشه مرتب و آراسته باقی بماند.
تفاوت آشپزخانه تمیز و کثیف چیست؟
آشپزخانه کثیف و تمیز از جهات مختلفی با یکدیگر متفاوت هستند:
1. جایگاه و میزان دیده شدن در پلان
به طور معمول آشپزخانه تمیز در امتداد فضای نشیمن و پذیرایی قرار میگیرد و به گونهای طراحی میشود که در قاب دید مهمانان، جذاب، مینیمال و منظم به نظر برسد. در مقابل، آشپزخانه کثیف یا مطبخ اغلب پشت دیوار در عمق پلان یا در کنار آشپزخانه اصلی جانمایی میکنند تا از دید مستقیم مهمان پنهان باشد و شلوغی و ظروف کثیف، نمای کلی خانه را تحت تأثیر قرار ندهد.
بخوانید: معرفی شغل رستوران داری | مزایا و معایب رستوران داری
2. نوع کاربری و سطح تمیزی
در آشپزخانه تمیز معمولاً فقط کارهای سبک نظیر گرم کردن غذا، سرو نوشیدنی، استفاده از مایکروویو یا قرار دادن چند وسیله تزئینی صورت میگیرد. کارهای چرب، پر بخار و پر بو مانند سرخکردنیها، دمکردن غذاهای سنتی یا آمادهسازی حجم بالای مواد غذایی عمدتاً به آشپزخانه کثیف منتقل میشود تا نظافت آشپزخانه اصلی آسانتر باشد.
3. تجهیزات و متریال استفاده شده
تجهیزاتی نظیر فرهای توکار، یخچالهای دکوراتیو یا کابینتهای لوکس معمولاً در آشپزخانه تمیز قرار میگیرند، در حالی که سینک بزرگ، هود قوی، اجاق گاز اصلی و ماشین ظرفشویی معمولاً در آشپزخانه کثیف نصب میگردند.
4. تأثیر بر معماری و ارزش ملک
وجود این دو فضا به طراح اجازه میدهد که هم نیاز به پختوپز و آشپزی را رفع کند و هم نمایی مرتب و زیبا برای مهمانان فراهم سازد. بنابراین، وجود آشپزخانه کثیف یا مطبخ یک امتیاز برای واحدهای مسکونی به حساب میآید.
مزایای آشپزخانه کثیف (مطبخ)
بسیاری از خانوادهها تا زمانی که در مهمانیها با حجم زیاد ظرف و بوی غذا مواجه نشوند، به طور عملی درک نمیکنند آشپزخانه کثیف چیست و چه آرامشی میتواند برای فضای پذیرایی ایجاد کند. در ادامه، مزیتهای آشپزخانه کثیف را مورد بررسی قرار خواهیم داد:
- حفظ زیبایی و نظم آشپزخانه اصلی و فضای نشیمن، به ویژه در پلانهای باز و واحدهایی که آشپزخانه در قاب دید مهمان است.
- کنترل بو، بخار و چربی ناشی از پختوپز سنگین و جلوگیری از انتشار آن در مبلمان، پردهها و سایر بخشهای خانه.
- امکان مدیریت ظروف کثیف در طول مهمانی، بدون این که میز جزیره یا کانتر آشپزخانه تمیز شلوغ و نامرتب به نظر برسد.
- ایجاد فضای کاری راحتتر برای آشپز که میتواند با تمرکز و بدون نگرانی از ظاهر آشپزخانه اصلی، به آمادهسازی غذا بپردازد.
- مناسب بودن برای خانوادههای پرجمعیت یا خانههایی که رفتوآمد مهمان زیاد است؛ زیرا بخشی از فشار کاری را از فضای اصلی بر میدارد.
- کمک به افزایش ارزش ملک در بازار، زیرا خریداران در واحدهای متوسط و بزرگ، وجود چنین فضایی را یک مزیت مهم طراحی میدانند.
تجهیزات آشپزخانه کثیف (مطبخ)
یکی از پرتکرارترین سوالاتی که کاربران میپرسند، این است که تجهیزات آشپزخانه کثیف چیست؟ پیش از هر چیزی باید بدانید که چیدمان تجهیزات در مطبخ باید به گونهای باشد که کاربر بتواند فرایند آمادهسازی مواد غذایی، پختوپز، شستوشو و جمعآوری را با حداقل رفتوآمد و حداکثر کارایی انجام دهد. با در نظر داشتن این موضوع، میتوان اقدام به تهیه تجهیزات زیر کرد:
| نام تجهیز | کاربرد |
| سینک بزرگ و عمیق | شستوشوی حداکثری ظروف، سبزیجات و مواد غذایی حجیم؛ کاهش پاشش آب به اطراف و تسهیل نظافت روزانه. |
| هود یا سیستم تهویه قوی | جمعآوری بو، بخار و چربی حاصل از پختوپز سنگین و جلوگیری از انتشار آن به آشپزخانه تمیز و فضای نشیمن. |
| اجاق گاز یا اجاق صفحهای اصلی | انجام عمده پختوپز (بهویژه غذاهای چرب و پر بو) در فضایی جدا از دید مهمانان |
| ماشین ظرفشویی | شستوشوی حجم زیاد ظروف در پشت صحنه و کاهش شلوغی در آشپزخانه اصلی، بهخصوص هنگام مهمانیها |
| یخچال یا فریزر کمکی | نگهداری مواد غذایی خام و نیمهآماده، بدون اشغال فضای بصری در آشپزخانه تمیز و ویترینی. |
| کابینتها و قفسههای جادار | ساماندهی قابلمهها، ظروف روزمره و مواد اولیه؛ جلوگیری از شلوغیِ سطحی در فضای اصلی.manikco+1 |
| سطح کار مقاوم (صفحه کابینت) | تحمل برش، کوبیدن، حرارت غیرمستقیم و تماس دائم با آب و مواد غذایی؛ امکان شستوشوی مکرر |
| کفپوش و دیوارپوش قابل شستوشو | سهولت نظافت بعد از پختوپز سنگین و کاهش جذب بو و چربی در سطوح |
| روشنایی مناسب (ترجیحاً نور سفید) | افزایش دقت در آمادهسازی و نظافت، و کاهش خستگی چشم در کارهای طولانیمدت. |
مهمترین نکات طراحی و جانمایی تجهیزات در آشپزخانه کثیف
ما میدانیم که آشپزخانه کثیف چیست و چه تفاوتی با آشپزخانه تمیز دارد؛ با این حال برای این که بتوانید از این فضا بیشترین بهره را ببرید، لازم است که به نحوه چیدمان مسیر حرکت و تجهیزات توجه زیادی داشته باشید. در ادامه، مهمترین نکات طراحی و جانمایی تجهیزات در آشپزخانه کثیف (مطبخ) را مورد بررسی قرار خواهیم داد:
- نزدیکی منطقی به آشپزخانه تمیز: دو فضا باید در فاصلهای کوتاه از هم قرار گیرند تا جابهجایی غذا، ظروف و افراد به سرعت انجام شود و جریان کار مختل نشود.
- پنهان بودن از دید مستقیم مهمان: ورودی مطبخ بهتر است در جایی تعبیه شود که از زاویه نشیمن و پذیرایی، داخل آن به طور کامل دیده نشود.
- رعایت مثلث کار (سینک، اجاق، یخچال): این سه نقطه باید در فاصلهای متعادل از یکدیگر و در دسترسی مستقیم کاربر قرار گیرند تا رفتوآمد غیرضروری به حداقل برسد.
- تهویه و هود قدرتمند: با توجه به این که بخش اصلی پختوپز در این فضا انجام میشود، پیشبینی هود قوی و مسیر خروج مناسب هوا (کانالکشی درست) ضروری است.
- استفاده از متریال مقاوم و قابل شستوشو: دیوارپوش، کفپوش و صفحه کابینت باید در برابر رطوبت، چربی، ضربه و تغییر دما مقاوم باشند و امکان شستوشوی مکرر داشته باشند.
- پیشبینی فضای کافی برای ذخیرهسازی: تعداد کابینتها، کشوها و قفسهها باید متناسب با سبک زندگی خانواده و حجم ظروف و مواد غذایی انتخاب شود تا سطح کار همیشه خلوت بماند.
- توجه به ابعاد حداقلی و استانداردها: حتی در واحدهای کوچک، میتوان با رعایت ابعاد حداقلی برای گذر، بازشدن درِ کابینتها و چرخش فرد در فضا، یک مطبخ کاربردی طراحی کرد.
- نورپردازی کارآمد: استفاده از نور عمومی مناسب و نور موضعی روی سطح کار، علاوه بر افزایش ایمنی، دقت در آمادهسازی و نظافت را نیز بهبود میدهد.
بیک صنعت؛ عرضهکننده انواع تجهیزات آشپزخانه صنعتی
در این مقاله دانستیم که آشپزخانه کثیف چیست و با مزیتهای مختلف آن نیز آشنایی پیدا کردیم. آشپزخانه کثیف یا مطبخ، یک فضای فوقالعاده کاربردی است که اگر تجهیزات آن را به درستی انتخاب کنید، کارایی این فضا به طور قابل توجهی افزایش پیدا خواهد نمود. مجموعههایی مانند بیک صنعت با تمرکز بر طراحی، تولید و عرضه تجهیزات آشپزخانه صنعتی، میتوانند برای خانههایی که به دنبال اجرای مطبخ حرفهایتر هستند، الگوها و محصولات نزدیک به استانداردهای رستورانی ارائه کنند. اگر در انتخاب تجهیزات تردید دارید و نیازمند مشاوره هستید، لطفاً با کارشناسان بیک صنعت تماس بگیرید.
سوالات متداول
- اسم دیگر آشپزخانه کثیف چیست؟
گاهی اوقات به آشپزخانه کثیف، اصطلاحاً مطبخ یا آشپزخانه مخفی نیز گفته میشود.
- آیا آشپزخانه کثیف باعث افزایش ارزش خانه میشود؟
بله، وجود مطبخِ مجزا در واحدهای متوسط و بزرگ یک مزیت طراحی محسوب میشود و میتواند جذابیت و ارزش ملک را برای خریداران افزایش دهد.
- برای آپارتمانهای کوچک هم مطبخ قابل اجراست؟
در آپارتمانهای کوچک نیز میتوان با رعایت ابعاد حداقلی و استفاده از پارتیشن، درِ کشویی یا جداسازی هوشمند، یک نسخه فشرده از مطبخ اجرا کرد.
- آشپزخانه کثیف چه کاربردی دارد؟
آشپزخانه کثیف فضایی جدا از آشپزخانه اصلی است که برای پختوپز سنگین، شستوشوی حجم زیاد ظروف و آمادهسازی مواد غذایی استفاده میشود تا آشپزخانه تمیز همیشه مرتب بماند.